Otwarta nauka to sposób uprawiania badań i komunikowania wyników w oparciu o zasady otwartości, przejrzystości, replikowalności i weryfikowalności. Są one kluczowe dla rozwoju nauki w zgodności z najwyższymi standardami rzetelności badawczej. Otwarta nauka to również odpowiedzialność wobec społeczeństwa, zapewnia bowiem równy, szeroki dostęp do najnowszej, zweryfikowanej wiedzy.
Zasady otwartej nauki zostały wdrożone przez wiele agencji finansujących badania naukowe na świecie, w tym m.in. przez Komisję Europejską. Są one również promowane przez organizacje międzynarodowe odpowiedzialne za kształtowanie polityki naukowej (np. Science Europe, UNESCO).
Otwarta nauka dotyczy wielu aspektów procesów i artefaktów badawczych, w tym m.in. dostępu do publikacji, danych, protokołów, oprogramowania, czy też kodów źródłowych.
Otwarta nauka jest definiowana również jako ruch, którego celem jest zwiększenie dostępności badań i ich wyników, w tym danych, oprogramowania i publikacji, w celu zwiększenia przejrzystości i powtarzalności zarówno dla naukowców, jak i ogółu społeczeństwa.
Komisja Europejska określiła osiem filarów, na których opierają się cele otwartej nauki: FAIR Data, integralność badań naukowych, wskaźniki nowej generacji, przyszłość komunikacji naukowej, nauka obywatelska, edukacja i umiejętności, nagrody i zachęty oraz europejska chmura otwartej nauki (EOSC).
Polityka otwartego dostępu na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu ma na celu zapewnienie swobodnego dostępu do wyników badań naukowych oraz publikacji w duchu transparentności i szerokiej wymiany wiedzy. Polityka obejmuje pracowników, doktorantów, studentów oraz osoby związane z UPP umową, szczególnie w przypadku badań finansowanych ze środków publicznych. Zaleca się otwarty dostęp do publikacji naukowych oraz danych badawczych, co ma na celu przyspieszenie postępu naukowego oraz zwiększenie transparentności. Za koordynację działań związanych z otwartym dostępem odpowiada pełnomocnik powołany przez rektora.
Kontakty:
Pełnomocnik Rektora ds. Otwartego Dostępu na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu:
prof. dr hab. inż. Radosław Juszczak
Wydział Inżynierii Środowiska i Inżynierii Mechanicznej
ul. Piątkowska 94, 60- 649 Poznań
tel. +48 61 846 6552, 505272544
e-mail: radoslaw.juszczak@up.poznan.pl
Administrator publikacji w otwartym dostępie na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu:
mgr inż. Ewa Chudzicka
Biblioteka i Centrum Informacji Naukowej
Dział Informacji Naukowej
ul. Witosa 45, 61-693 Poznań
tel. +48 61 848 7818
e-mail: ewa.chudzicka@up.poznan.pl
Administrator danych badawczych w otwartym dostępie, Data Steward, na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu:
Krzysztof Gmerek
Biblioteka i Centrum Informacji Naukowej
Dział Informacji Naukowej
ul. Witosa 45, 61-693 Poznań
tel. +48 61 848 7816, 501349636